Tahribatsız Belgelendirme Programı

Belgelendirme Programı Prosedürü

1. BELGELENDİRME KAPSAMI

EN ISO 9712: 2012 Tahribatsız Muayene Personelinin Vasıflandırılması ve Belgelendirilmesi standardını esas alan Tahribatsız Muayene Personeli Belgelendirilmesi kategorisinde; Görsel Muayene (VT), Manyetik Parçacık Muayenesi (MT), Sıvı Penetrant Muayenesi (PT), Ultrasonik Muayene (UT) ve Radyografik Muayene (RT) yöntemleri kapsamında, Seviye 1 ve Seviye 2 mertebesinde belgelendirmeyi kapsar.

2. İŞ VE GÖREV TANIMI

Tahribatsız Muayene, malzemelere hasar vermeden yüzeylerindeki ve/veya iç kısımlarındaki kusurların tespit edilmesi için kullanılan uygulamalardır. Bu tespitleri yapabilmek için kullanılan yöntemlerin uygulamaları farklı kapsamlarda eğitim almış ve yeterliliklerini kanıtlamış uzmanlık derecelerine sahip kişiler tarafından yapılır.

Seviye 1 uzman olarak belgelendirilmiş bir kişi, Seviye 2 veya Seviye 3 belgeli personelin gözetiminde ve yazılı talimatlara göre, tahribatsız muayene yapmak için yetkinliğini kanıtlamıştır.

Belgede tanımlanan yetkinliğin kapsamı içinde Seviye 1 personel, aşağıdaki hususlarda tahribatsız muayene talimatları ile uyumlu olarak işveren tarafından yetkilendirilebilir:

  1. Tahribatsız muayene teçhizatı kurma,
  2. Muayeneleri yapma,
  3. Yazılı kriterlere göre sonuçları kaydetme ve sınıflandırma,
  4. Sonuçları rapor etme.

Not: Seviye 1 belgeli personel, kullanılacak muayene yöntemi ve tekniğinin seçiminden, muayene sonuçlarının yorum ve değerlendirmesinden sorumlu değildir.

Seviye 2 uzman olarak belgelendirilmiş olan kişi, tahribatsız muayene prosedürlerine göre tahribatsız muayene yapacak şekilde uzmanlığını kanıtlamıştır.

Belgede belirtilen bu uzmanlık kapsamında, Seviye 2 belgesine sahip personel aşağıda tanımlanan işleri yapabilir:

  1. Kullanılacak muayene yöntemi için tahribatsız muayene tekniğini seçer,
  2. Muayene yönteminin uygulanmasındaki sınırlamaları tanımlar,
  3. Gerçek çalışma şartlarına uyarlamak için tahribatsız muayene kurallarını, standartları, özellikleri ve prosedürleri tahribatsız muayene talimatlarına geçirir.
  4. Teçhizatı kurar ve ayarlarını doğrular,
  5. Muayeneyi yapar ve nezaret eder,
  6. Sonuçları, uygulanabilir Standard, kural veya şartnamelere göre yorumlar ve değerlendirir,
  7. Seviye 2 veya altındaki bütün isleri yapar ve nezaret eder,
  8. Seviye 2 veya altındaki personele rehberlik eder,
  9. Tahribatsız muayene sonuçlarını raporlandırır.
3. BAŞVURU

Başvuru sürecinde başvuranların hakları ile birlikte belgelendirilmiş personelin uyması gereken kuralları içeren sorumluluklar da başvuru formları, web sitesi ve belgelendirme sözleşmesi ile adaylara duyurulur.

Belgelendirme süreci ile ilgili tüm bilgiler web adresinde tanımlanmıştır.

Başvuru esnasında, Sınav sonrasında, Karar verildikten ve şartlar değiştirildikten sonra, AKADEMİ NDT Personel Belgelendirme Bölümü uygun olduğunda ilgili tarafları ve belgelendirilmiş olan kimseleri bu konuda Belgelendirme Kayıt İşleri Sorumlusu vasıtasıyla uygun şekilde (e-mail, Yazı, Tlf. v.b.) bilgilendirmektedir.

Ayrıca Aday veya Belgelendirilmiş personel anlaşılmayan noktalar için Belgelendirme Kayıt İşleri Sorumlusu (Sümeyra Bilgin; 0(216)5046638, sumeyrabilgin@akademindt.com) ile irtibata geçeceği ANDT_PB_PR_3.01_F04.Rev.02/22.05.2018 Aday bilgilendirme formunda belirtilmiştir.

  • Başvuru formunun uygun şekilde doldurmuş, imzalamış ve teslim etmiş olmak,
  • EN ISO 9712’de belirtilen görme yeterliliğine sahip olmak,
  • EN ISO 9712 ‘de belirtilen endüstriyel deneyime sahip olmak,
  • EN ISO 9712’de belirtilen eğitim şartlarını sağlamış olmak,
  • Sınavın gerçekleştirileceği dilde teknik yeterlilikte olmak,
  • 18 yaşından gün almış olmak,
  • Belgelendirme sonrası uyması gereken kuralları bilmek ve kabul etmiş olmak.

Bu kurallar ANDT_PB_PR_3.01_F01 Belge Kullanım Sözleşmesi’nde tanımlıdır. Bu sözleşme belgelendirme öncesinde adaylar tarafından imzalanmaktadır. Bu dokuman ayrıca EN ISO IEC 17024 Md. 8 in davranış kuralları gereğince de istenmektedir.

TS EN ISO 9712 standardında ‘‘Vasıflandırma sınavı, bir endüstriyel sektör veya bir veya daha fazla ürün sektörlerinde uygulandığı haliyle belirli bir tahribatsız muayene yöntemini kapsar.‘‘ cümlesi ile belirtilen ifadeye göre; tercih edilen her bir endüstriyel sektör için adaylar o sektörü kapsayan soruları içeren sınavlara alınacaktır. Adaylar Endüstriyel Sektör tercihini ANDT_PB_PR_3.01_F06 Sınav ve Belge Başvuru Formu’nda seçerek yapar.

Başvuru yapacak olan aday tablo1’de belirtilmiş olan en az eğitim süresini tamamlamış olmalıdır.

Tablo 1 Asgari Eğitim Gereklilikleri

Yöntem Seviye1 (Saat) Seviye2 (Saat)
VT, PT, MT 16 24
UT, RT 40 80

Not – RT için, eğitim saatleri radyasyon güvenliği eğitimini içermez.

Eğitim Süresinde Uygulanabilir Azaltmalar;

Toplam azaltım eğitim süresinin % 50'sini aşmamak koşuluyla, aşağıda belirtilmektedir. Kısaltılmış eğitimlerin kabulü için Akademi NDT Personel Belgelendirme Müdürlüğü azaltım için gerekli şartların sağlanıp sağlanmadığını ANDT_PB_PR_3.01_F06 Sınav ve Belge Başvuru Formu’nda kontrol eder ve onay verir.

Bütün seviyeler için;

  • Birden fazla yöntemde (örn. MT, PT) belgelendirilmek için çalışan veya hâlihazırda bunlardan belgeli ve diğer bir yöntemden belgelendirilmeye çalışan adaylar için, ilgili eğitim müfredatı belli yönlerden tekrarlandığı zaman (örn. ürün teknolojisi), bu yöntemler (örn. PT, MT, VT) için toplam eğitim saatleri eğitim müfredatı ile uyumlu olarak azaltılabilir.
  • Meslek Yüksek Okulu (Teknik kolej) veya üniversiteden ilgili bir konuda mezun olan veya Meslek Yüksek Okulu veya üniversitede ilgili mühendislik veya bilim eğitimini en az iki yıl tamamlamış adaylar için, toplam gerekli eğitim saati %50'ye kadar azaltılabilir.

Not – Tahribatsız muayene yöntemi (kimya, matematik veya fizik) ve / veya ürün veya sanayi sektörü (kimya, metalürji, mühendislik, vb.) ile ilgili olacak şekildeki bir konu için uygundur.

Seviye 1 ve 2 için belgelendirmenin aranması sınırlandırıldığı zaman;

  • Uygulamada (çubuk, mil ve boruların veya haddelenmiş çelik, plakaların normal ışın ultrasonik kalınlık ve katlanma muayenelerindeki gibi), eğitim süresi % 50’ye kadar azaltılabilir.
  • Teknikte (Sadece Radyoskopinin kullanıldığı RT gibi) eğitim süresi % 50’ye kadar azaltılabilir.
  • RT Seviye 2'ye doğrudan giriş için, belgelendirme filmin yorumlanması ve sadece bir ürün sektörü ile sınırlı olduğunda, 56 saat asgari eğitim şartı uygulanır.

Eğitim kursunun kabulü için her adaydan hangi kurumdan eğitim aldığına dair belge alınır. ANDT_PB_PR_3.01_F12 Eğitim Kursu Kabul Formu ile ilgili kurumun eğitim kabul şartlarını sağlayıp sağlamadığı Akademi NDT Personel Belgelendirme Bölüm Müdürünce kontrol edilir. Uygun ise onaylanır. Uygun değil ise eğitim kurumu onaylanmaz ve onaylanmayan eğitim kurumundan gelen eğitim belgeleri Kabul edilmez.

Onaylanmayan eğitim kurumları Akademi NDT tarafından tekrar değerlenip şartları karşılaması durumunda onaylanabilir.

Adayın belgelendirilmek istediği sektörde kazandığı deneyimin asgari süresi, aşağıda verilen olası azalmalarla Tablo 2’de verildiği gibi olmalıdır:

Tablo 2 Asgari Endüstriyel Deneyim

Yöntem Seviye1 (Ay) Seviye2 (Ay)
VT, PT, MT 1 3
UT, RT 3 9

Not: Çalışma deneyimi, 40 saat/hafta esasına veya yasal çalışma haftası esasına dayanır. Kişi, haftada 40 saati aşan süre çalıştığı zaman, toplam saat üzerinden hesaplama yapılabilir; ancak bu deneyimi ispatlamakla yükümlüdür.

Görme Gereklilikleri;

Aday, aşağıda belirtildiği şekilde, yeterli derecede görme şartlarına sahip olduğunu gösteren dokümante edilmiş kanıtları Doktor Raporu veya ANDT_PB_PR_3.01_F02 Görme Yeterliliği Formu ile sunmalıdır:

a) Yakın görüş keskinliği, düzeltilmiş veya düzeltilmemiş olarak, en az bir veya iki gözle, 30 cm veya daha yakında olmamak üzere en az Jaeger No. 1’lik veya Times New Roman N.4.5 veya eşdeğeri harfleri (1,6 mm yüksekliğe sahip) okumaya izin vermelidir,

b) Renk görüşü; işveren tarafından belirtildiği gibi aday, ilgili tahribatsız muayene yönteminde kullanılan renkler veya gri tonlar arasındaki kontrastı ayırt edebilir ve fark edebilir yeterlilikte olmalıdır. Belgelendirmeyi takiben, yakın görme keskinliğinin muayeneleri işveren tarafından yılda bir kez yapılmalı ve doğrulanmalıdır.

3.1. BELGE BAŞVURUSU İÇİN İSTENEN EVRAKLAR
  1. Kimlik fotokopisi,
  2. Bir adet vesikalık fotoğraf,
  3. ANDT_PB_PR_3.01_F06 Sınav ve Belge Başvuru Formu
  4. ANDT_PB_PR_3.01_F01 Belge Kullanım Sözleşmesi
  5. Son mezun olunan eğitim kurumundan alınan diploma,
  6. İlgili tahribatsız muayene yönteminden aldığı eğitim detaylarını gösterir belge,
  7. İlgili tahribatsız muayene yönteminde edindiği tecrübeyi gösterir belge veya işveren onaylanmış ilgili form ANDT_PB_PR_3.01_F05 Endüstriyel Deneyim Formu
  8. Doktordan alınmış göz raporu veya doktordan onaylanmış ilgili form ANDT_PB_PR_3.01_F02 Görme Yeterliliği Formu

Belgelendirilmek için başvuruda bulunacak aday, Akademi NDT Belgelendirme Müdürlüğü’ne ait Bu formlara Akademi NDT web sitesinden (www.akademindt.com), telefon yoluyla (+90 216 504 66 38) veya e-posta (info@akademindt.com) yoluyla ulaşılabilmektedir. Doldurulmuş form ıslak imzalı olarak Akademi NDT’ ye elden teslim edilebilir ya da kargo ile gönderilebilir.

4. SINAVLAR

Akademi NDT; ilgili standartta yer alan başvuru şartlarına ve ANDT_PB_PR_3.01 SINAV VE BELGELENDİRME PROSEDÜRÜ’ne göre, belgelendirme başvurularını değerlendirir ve uygun olanları kabul eder. İlgili değerlendirme sonrası uygun bulunan başvuru sahiplerinin doldurduğu ANDT_PB_PR_3.01_F06 Sınav ve Belge Başvuru Formu’nun arka kısmında bulunan “Başvurunun Değerlendirilmesi Ve Onaylanması” kısmı Personel Belgelendirme Müdürü tarafından doldurularak onaylanır.

Sınav Kuralları;

  1. Sınav yapıcının vermiş olduğu ANDT_PB_PR_3.01_F010 Sınav Yoklama Formu ile adayların tek tek yoklaması yapılacak ve imzaları alınacaktır. Sınav yapıcı kimlik kontrolü yetkisine sahiptir.
  2. Sınava girecek kişiler sınav başlama zamanından en az 15 dakika önce sınavın gerçekleştirileceği yerde hazır bulunmalıdırlar.
  3. Sınava çağrı cihazı, cep telefonu, telsiz, radyo vb. haberleşme araçlarıyla, cep bilgisayarı, saat fonksiyonu dışında fonksiyonu bulunan saat vb. her türlü bilgisayar özelliği bulunan cihazlarla vb. ekipmanlarla girilmesi sınav yapıcı tarafından özel olarak izin verilmedikçe yasaktır.
  4. Kâğıt, kitap, defter, not vb. dokümanların sınav esnasında sınava girenlerin yanlarında bulunması yasaktır.
  5. Özel Sınav ve Uygulama Sınavı için başvurulacak standartlar, basılı olarak, Akademi NDT tarafından sınav esnasında verilecektir.
  6. Sınav süresince sınava girenlerin, birbirleriyle konuşmaları, kopya çekmeleri veya çekilmesine yardımcı olmaları yasaktır.
  7. Sınava girenlerin birbirlerinden kalem, silgi vb. şeyler alıp vermeleri yasaktır.
  8. Sınava girenlerin sınav düzenini bozacak davranışlarda bulunmaları yasaktır.
  9. Sınav kâğıdınıza yazacağınız her türlü yazı ve yapacağınız işaretlemeler için tükenmez ya da mürekkepli kalem kullanılmalıdır. Kurşun kalem ile işaretlenen soru cevapları geçersiz sayılacaktır.
  10. Yanlış işaretlenen sorular için soru şıkkı ya da soru cevabı üzerine tek bir çizgi çizildikten sonra doğru olduğu düşünülen şık işaretlenerek yanına imza/paraf atılmalıdır.
  11. Cevapları, cevap kâğıdı dışında bir yere yazmak ve sınav salonundan dışarı çıkarmak yasaktır.
  12. Sınav başlamadan önce sınav süreleri ve sınav soruları hakkında bilgiler sınav yapıcı tarafından verilecektir.
  13. Her sorunun tek bir doğru cevabı vardır. Bir soru için birden çok cevabın işaretlenmesi, o sorunun yanlış kabul edilmesine sebep olur.
  14. Sınav başlangıcından itibaren sınav yapıcının her türlü uyarısı sınava girenler tarafından dikkate alınmalıdır.
  15. Sınav yapıcılar, sınav düzenini korumak adına, sınav öncesinde ve sınav esnasında oturma düzeninde değişiklik yapma yetkisine sahiptirler.
  16. Sınav esnasında sınav kurallarına uymayan veya suç işleyen veya yardımcı olan herhangi bir aday diğer bütün vasıflandırma sınavlarından en az bir yıl için ihraç edilir.
  17. Yukarıdaki şartları kabul etmeyen adaylar sınava alınmayacaklardır. Şartları kabul etmeyen adaylar gerekçeleriyle Akademi NDT Personel Belgelendirme Müdürlüğü’ne başvurabilirler.

Sınavda başarılı olma; Belgelendirmeye elverişli olmak için aday, sınavın her bir kısmından (genel, özel ve uygulama) en az %70 puan almış olmalıdır. İlâve olarak uygulama sınavında, her bir parçanın muayenesi ve uygun tahribatsız muayene talimatından en az %70 puan almış olmalıdır.

Yeni sınav hakkı; İlk sınavda başarılı olamayanlara, iki sınav hakkı daha tanınır. İkinci sınava giriş ilk sınav tarihinden en az 1 ay sonra en geç 12 ay içerisinde olmalıdır.

5. BELGELENDİRME KARARI

Sınavları başarı ile tamamlayan adayların dosyaları karar verici tarafından standardın tüm gerekleri göz önünde bulundurularak, incelenir. Eksik veya hatalı bir nokta yok ise belgelendirme kararı alınır. Eksik noktalar tamamlanan kadar belgelendirme gerçekleştirilmez.

6. İTİRAZ

İtirazlar; Akademi NDT’ye, sınav sonuçları açıklandıktan sonra hastalık, yurtdışında bulunma vb. zorunlu haller dışında 1 ay içinde yapılır. Bu tarihi geçirenlerin itirazları değerlendirmeye alınmaz.

7. YENİLEME VE UZATMA

TS EN ISO 9712’e göre belgelenen NDT Personelinin belgesi 5 (beş) yılda bir uzatılır.

Birinci geçerlilik süresinin tamamlanmasından sonra ve bundan sonraki her on yılda belge, kişinin aşağıdaki şartları yerine getirmesi şartıyla, beş yıllık yeni bir süre için yenilenebilir.

a) Önceki 12 ay içerisinde alınan yeterli bir görüş keskinlik muayenesinin doğrulanabilir dokümante edilmiş kanıtı ANDT_PB_PR_3.01_F02 Görme Yeterliliği Formu,

b) Belge yenilenmesi istenen yöntem veya sektörde önemli ara vermeler olmaksızın sürekli yeterli bir iş faaliyetini sürdürdüğünün doğrulanabilir dokümante edilmiş kanıtı. ANDT_PB_PR_3.01_F05 Endüstriyel Deneyim Formu.

Yeniden belgelendirmenin edinilebilmesi için gerekli prosedürleri başlatmak belge sahibinin sorumluluğundadır. Yeniden belgelendirmeye geçerlilik süresinin dolmasından 12 ay sonra başvurulursa, Seviye 1 ve Seviye 2 için tüm sınavların (genel, özel ve uygulama tekrardan başarılı bir şekilde geçilmesi gerekmektedir.

8. KAPSAM GENİŞLETME

Daha önceden belgelendirilmiş kişinin belgesi incelenip yenileme ve uzatma kriterlerindeki şartları karşıladığı görüldüğünde istemiş olduğu kapsam ile ilgili gerekli eğitim verilip, sınava tabii tutulur. Sınavda başarı puan notu olan %70’i aldığı takdirde, kişinin sertifikasına yeni kapsam eklenir.

9. BELGELENDİRİLMİŞ PERSONELİN GÖZETİMİ

Belgenin gözetimi aşağıdaki dokümanların belgelendirme müdürlüğüne belge veriliş tarihinden itibaren 12 ay içerisinde sunulması ile sağlanır;

  • Önceki 12 ay içinde olan göz muayenesine ilişkin belgeye dayalı kanıt
  • Belge için yenilenme gerektiren yöntemde kayda değer bir kesinti olmaksızın (Kayda değer ara verme; Yöntemdeki kendi seviyesine karşılık gelen uygulamalarını ve belgelendirildiği kapsamdaki sektörde/sektörlerde belgeli kişiyi, sürekli olarak 1 yıldan fazla ya da 2 yıldan daha fazla süreyle 2 veya daha fazla sayıda aralıklarla engelleyen faaliyet değişikliği veya noksanlığı. EN ISO 9712 Madde 3.27) gösterilen çalışma faaliyetlerine dair doğrulanabilir belgeye dayalı kanıt.

Belgeli personel, gözetim ile ilgili istenilen kanıtları uygun bir şekilde ve zamanında Personel Belgelendirme Müdürlüğü’ne sunmakla yükümlüdür. Zamanında ve istenen şekilde kanıt sunulmaması durumunda, belge askıya alınır. bir sonraki gözetim zamanına kadar eksik belgeleri tamamlanmayan sertifikalar iptal edilir. Belgelerin geçerlilik durumları Akademi NDT internet sitesi www.akademindt.com‘dan takip edilebilir.

10. BELGENİN GEÇERSİZ KILINMASI

Belgelendirme aşağıdaki durumlarda geçersiz sayılır:

a) Belgelendirme prosedürlerine uymayan davranışlar veya etik kurallara uyulmadığına ilişkin delillerin Akademi NDT tarafından incelenmesinden sonra,

b) Kişinin, işverenin sorumluluğu altında yıllık olarak girdiği göz muayenesi sonucuna göre görevini yapmakta fiziki olarak yetersiz hale gelmiş olması durumunda,

c) Kişinin belgelendirildiği yöntemdeki çalışmalarına önemli derecede ara vermesi,

d) Yeniden belgelendirmeye kadar veya ilk belgelendirme için kişinin şartları karşılamasına kadar kişi belgelendirmede başarısız olduğunda.

11. PROGRAM DEĞİŞİKLİĞİ

Belgelendirme programlarında “ilave değerlendirme gerektirecek” örn; standart değişikliği, bir değişik olduğunda, yeniden değerlendirmeye tabi olacak belgelenmiş kişileri yönlendirecek duyuru www.akademindt.com sayfasında ilan edilecektir. Kişisel değerlendirmeye tabi olacak belgelenmiş kişilere, başvuru sırasında beyan edilen yazışma adreslerinden ve telefon numaralarından ulaşılacaktır.

5. REVİZYON
Rev. No Tarih Açıklama
00 02.01.2017 00-Yeni yayınlandı
01 01.08.2017 01-Yazım Düzenlemeleri Yapıldı
02 22.05.2018 02-Md. 3 'de Başvuru için ön şartlar başlığı altında Endüstriyel Sektör tercih şartları tanımlandı. Md. 3 Eğitim Gereklilikleri başlığı altında da eğitim belgesi kabul şartları tanımlandı.
03 21.06.2018 03- 3. Başvuru maddesinde Aday ve Belgeli personelin belgelendirme süreçleri ile bilgilendirilmesine ilişkin yöntemin sistem dokümanlarında tanımlanmıştır.
04 01.07.2019 ANDT_PB_PR_3.04 Belgelendirme Programı Prosedürü olan doküman adı ve kodu değiştirilerek ANDT_PB_PR_3.04-01 Tahribatsız Muayene Belgelendirme Programı olmuştur. Ve askı periyodu değiştirilmiştir.